Nhức nhối 

Thế à

Một chút thôi 

Như hôm qua còn nắng trên đồi 

Bản cover "Somewhere Over the Rainbow / What a Wonderful World"  do nghệ sĩ Hawaii Israel Kamakawiwoʻole (thường gọi là IZ) thể hiện là một trong những bản thu âm ngẫu hứng kinh điển nhất lịch sử âm nhạc thế giới.

IZ sinh ra tại Kaimukī, Oahu và lớn lên ở Makaha. Anh thuộc dòng tộc có truyền thống âm nhạc lâu đời; chú của anh là Moe Keale, một nghệ sĩ nhạc Hawaii nổi tiếng. IZ bắt đầu chơi nhạc từ năm 11 tuổi cùng anh trai Skippy.
Năm 1976, IZ cùng anh trai Skippy và các bạn thành lập ban nhạc Makaha Sons of Niʻihau. Nhóm đã tạo nên làn sóng phục hưng âm nhạc Hawaii truyền thống qua hàng loạt album thành công trong suốt thập niên 1980.Âm nhạc của IZ là sự kết hợp tinh tế giữa giai điệu ukulele Hawaii truyền thống, tiết tấu Reggae nhẹ nhàng và chất giọng Tenor mượt mà, trong trẻo.

Dù sở hữu thân hình đồ sộ, tiếng hát của anh luôn mang lại cảm giác bình yên, ấm áp và siêu thoát.IZ phải chiến đấu với căn bệnh béo phì nghiêm trọng cả đời (có thời điểm anh nặng hơn 340 kg). Anh trút hơi thở cuối cùng vào ngày 26/06/1997 do suy hô hấp.

Anh được coi là người có công lớn nhất trong việc đưa cây đàn ukulele từ một nhạc cụ dân gian ít người biết trở thành biểu tượng âm nhạc phổ biến toàn cầu.Chính quyền bang Hawaii đã treo cờ rủ để tưởng niệm IZ. Anh là người dân thường thứ ba (và là nghệ sĩ duy nhất) trong lịch sử Hawaii được quàn tại Tòa nhà Quốc hội Hawaii (Honolulu). Hơn 10.000 người đã đến tiễn biệt anh. Trong buổi lễ rải tro cốt tại vịnh Mākua, hàng ngàn người dân đã chèo thuyền, ca hát và đánh trống để chia tay người con ưu tú của quần đảo.

Năm 1988, Milan Bertosa — một kỹ sư âm thanh tại Honolulu — nhận được cuộc gọi từ một công ty thu âm lúc 3 giờ sáng. Cuối dây bên kia là Israel Kamakawiwoʻole, khi đó nặng hơn 300kg, tha thiết muốn vào phòng thu ngay lập tức vì vừa nảy ra một ý tưởng âm nhạc.

Bertosa dành 15 phút để thiết lập micro. IZ bước vào với cây đàn ukulele nhỏ bé trên tay. Anh ngồi xuống, bắt đầu gảy những hợp âm đảo nhịp (reggae/strumming nhẹ nhàng) và cất giọng hát truyền cảm. Chỉ trong đúng một lượt thu duy nhất (single take), IZ đã kết hợp hai ca khúc kinh điển: Over the Rainbow (nguyên bản của Judy Garland, 1939) và What a Wonderful World (nguyên bản của Louis Armstrong, 1967)

Kỹ sư âm thanh Milan Bertosa sau này chia sẻ: "Ngay khoảnh khắc anh ấy cất tiếng hát, tôi biết một điều gì đó vô cùng đặc biệt vừa diễn ra. Lông tay tôi dựng đứng lên."

1993 IZ đưa bản thu này vào album solo thứ hai của mình mang tên *Facing Future*.
1997 IZ qua đời ở tuổi 38 do biến chứng suy hô hấp và tim mạch liên quan đến cân nặng. Sự ra đi của anh đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho toàn bộ quần đảo Hawaii.

Đầu những năm 2000 Ca khúc bắt đầu được các đạo diễn Hollywood chú ý nhờ giai điệu mộc mạc, bình yên nhưng chất chứa nỗi niềm hoài niệm. Nó xuất hiện trong hàng loạt bộ phim nổi tiếng (Meet Joe Black, Finding Forrester, 50 First Dates) và các chương trình truyền hình, thương hiệu quảng cáo lớn.

Bài hát vọt lên dẫn đầu các bảng xếp hạng âm nhạc tại Đức, Pháp, Mỹ... Album Facing Future trở thành album nhạc Hawaii đầu tiên đạt chứng nhận Đĩa Bạch Kim (Platinum) tại Mỹ với hơn 2 triệu bản bán ra.

Khác với bản gốc mang phong cách Orchestral Pop cổ điển của bộ phim The Wizard of Oz, phiên bản của IZ mang tinh thần Aloha ngập tràn.

Chỉ với một cây ukulele nhỏ gọn cùng giọng hát tenor cao vút, mộc mạc, IZ tạo ra sự tương phản xúc động giữa ngoại hình đồ sộ và tâm hồn tinh tế, nhẹ nhàng.  Dù giai điệu mang âm hưởng phương Tây, cách gảy nhịp reggae nhẹ và tinh thần bài hát đã biến nó thành bản hợp xướng tự hào của người dân bản địa Hawaii về tình yêu thiên nhiên, sự tự do và hy vọng. Israel "IZ" Kamakawiwoʻole đã mang tinh thần Aloha và âm hưởng nhạc ukulele cổ truyền vươn tầm thế giới.

Làm sao có thể hát cùng ukulele với một bài hát nào khác khi đã trót nghe Israel Kamakawiwoʻole hát phiên bản này.

Diệp Chí Huy đã kí âm lại và đặt lời Việt cho dễ nghêu ngao theo phiên bản ca khúc này .

Hãy click vô đây để nghe bản Việt ngữ "Ngày Tôi Bay Lên"